Pleidooi: betere opsporing vergt heldere keuzes

Het is noodzakelijk om heldere politieke keuzes te maken hoeveel politionele opsporingscapaciteit moet worden besteed aan welke typen misdrijven. Simpelweg roepen dat meer capaciteit noodzakelijk is, is veel te makkelijk. Dit betogen Helsloot, Van Reenen en Van Lochem in een discussiestuk op basis van eerder onderzoek. Zij benaderen de opsporing vanuit een kosten-baten perspectief.

In het discussiestuk geven de auteurs het volgende aan:

In de afgelopen jaren is er binnen de politie, in de media, onder onderzoekers en in de politiek twijfel ontstaan over de effectiviteit van de opsporing. Het algemene oplossingspercentage van minder dan een kwart roept dan ook geen vertrouwen op. De algemene teneur binnen de politie(wetenschap) is dat er twee oorzaken ten grondslag liggen aan het ontstaan van de huidige effectiviteitscrisis in de opsporing. Ten eerste de bureaucratie die een reactie is op ernstige incidenten zoals opsporingsfouten in de Schiedammerparkzaak. Ten tweede de veel gegeven reden dat de wereld complexer wordt en de politiële opsporing daar nog niet voldoende voor is toegerust. De effectiviteitscrisis is zo bezien een simpel schaarste- en professionaliteitsprobleem dat kan worden opgelost met meer en betere rechercheurs.

Wie dieper kijkt, moet echter constateren dat dit niet zo simpel ligt. De auteurs betogen dat de echte vraag is: ‘hoeveel willen we als samenleving uitgeven voor welke kwaliteit van een dienst?’

De discussie over de opsporing verschilt daarmee niet essentieel van bijvoorbeeld die over de medische zorg in Nederland. Een foutloze zorg die alle kwalen aanpakt is onbestaanbaar en onbetaalbaar. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg heeft daarom in 2006 in een baanbrekend advies gepleit voor transparantie hierover en voor een grens aan de investeringen per gewonnen gezond levensjaar. Deze norm wordt sindsdien grosso modo gehanteerd in de medische zorg.

Dezelfde maatschappelijk discussie zou ook gevoerd moeten worden over de gewenste inzet van capaciteit binnen de opsporing. Dit vraagt om transparantie over het feit dat niet aan elke misdaad opsporingscapaciteit zal worden besteed en dat er incidenteel onschuldigen veroordeeld zullen worden. Om een kosten-batenanalyse te kunnen maken, moeten er rekenwaarden toegekend worden aan het oplossen van een misdaad, maar ook aan opsporingsfouten.

Om een eerste inzicht te ontwikkelen in de huidige effectiviteit en verdeling van capaciteit in de opsporing, betogen de auteurs om rekenwaarden toe te kennen aan het oplossen van een misdaad (een capaciteitsfactor maal de maatschappelijke schade) en aan opsporingsfouten (een jaar onterecht in bewaring ‘telt’ als een verloren levensjaar). Een verkennende toepassing van deze normerende rekenwijze laat zien dat de politie haar opsporingscapaciteit veel efficiënter kan inzetten.

  • Ira Helsloot is hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit.
  • Piet van Reenen is onderzoeker en emeritus hoogleraar Politie en Mensenrechten
  • Peter van Lochem is onderzoeker en voormalig rector van de Academie voor Wetgeving.

 

Het discussiestuk is hier te downloaden.

 



Nieuws

  • Hoe groot is catastrofe van de coronamaatregelen?
    Op 10-01-2022

    Andreas Voss en Ira Helsloot hebben het in een tweegesprek in De Gelderlander over het échte effect van de coronamaatregelen en de opstelling van het OMT daarbij. Het gesprek kunt u hier lezen. Op...
    Lees meer >>

  • Uitnodiging symposium burgerbetrokkenheid bij de energietransitie
    Op 08-12-2021

    Het omgaan met de energietransitie vergt veel van bestuurders. Een van de uitdagingen waar bestuurders voor staan is het meenemen en betrekken van de samenleving in de voordelen, risico’s en onzeker...
    Lees meer >>

  • Advies Technische Veiligheidscommissie Chemelot afgerond
    Op 10-11-2021

    Op verzoek van de Provincie Limburg en de gemeenten rondom het industriecomplex Chemelot heeft de Technische Veiligheidscommissie Chemelot (TVC) een advies opgesteld hoe de veiligheid op en rondom het...
    Lees meer >>

  • Laat actiegroepen meedenken
    Op 04-11-2021

    In opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft Crisislab een onderzoek naar een succesvolle omgang met actiegroepen uitgevoerd. In het onderzoek hebben we ons specifiek op actie...
    Lees meer >>

  • Pas op voor symbolisch overheidsbeleid in cyberdomein
    Op 11-10-2021

    Al geruime tijd en recentelijk weer in aanloop naar Prinsjesdag wordt er door verschillende deskundigen in het cyberdomein gepleit voor een zwaardere rol van de rijksoverheid in de aanpak van cybero...
    Lees meer >>

  • Hoe kunnen OvD’s brandweer het verschil maken?
    Op 16-09-2021

    Na vijf jaar intensief onderzoek te hebben gedaan naar een andere werkwijze voor OvD's van de brandweer om tijdens repressief optreden het verschil te kunnen maken, zijn op 15 september 2021 de onderz...
    Lees meer >>

  • Bestuurlijke handreiking naar Tweede Kamer
    Op 26-08-2021

    De bestuurlijk handreiking die Crisislab in opdracht van het ministerie van EZK als penvoerder van de bestuurlijke werkgroep Bestuurlijk Omgaan met Veiligheidsrisico’s van de ENergietransitie (BOVEN...
    Lees meer >>

  • Bestuurlijke handreiking omgaan met risico’s energietransitie
    Op 25-06-2021

    De energietransitie is het onvermijdelijke gevolg van het recent gesloten Klimaatakkoord dat bedrijfsleven en overheden de opdracht geeft om de energievoorziening te verduurzamen. De energietransitie ...
    Lees meer >>

  • Eindrapport Commissie Defensie en Veiligheid
    Op 22-06-2021

    De visitatiecommissie Defensie en Veiligheid waar Ira Helsloot lid van was, heeft haar derde en eindrapport ‘Ruimte voor veiligheid’ op 21 juni 2021 aan de minister en de staatssecretaris van Defe...
    Lees meer >>

  • Verzekerde aansprakelijkheid werkt
    Op 21-06-2021

    Ira Helsloot legt in een interview met het verbond van verzekeraars uit waarom verzekerde risicoaansprakelijkheid een verstandig instrument is om redelijke veiligheid te bewerkstelligen.  Het inte...
    Lees meer >>

  • De kosten van voorzorg: de prikpauze van AstraZeneca leidde tot extra doden
    Op 03-05-2021

    In maart 2021 heerste in heel Europa grote maatschappelijke zorg over een mogelijke bijwerking van het AstraZeneca-vaccin. Uit voorzorg laste minister van VWS in ons land een prikpauze van twee weken....
    Lees meer >>

  • Rol adviesraden bij pandemieën
    Op 25-02-2021

    Op 18 februari 2021 vond de werkconferentie Crisisparaatheid: van reactief naar anticiperend advies voor beleid plaats georganiseerd door de Gezondheidsraad, de WRR en de ROB. Ira Helsloot was gevraa...
    Lees meer >>

Vorige Volgende