Pleidooi: betere opsporing vergt heldere keuzes

Het is noodzakelijk om heldere politieke keuzes te maken hoeveel politionele opsporingscapaciteit moet worden besteed aan welke typen misdrijven. Simpelweg roepen dat meer capaciteit noodzakelijk is, is veel te makkelijk. Dit betogen Helsloot, Van Reenen en Van Lochem in een discussiestuk op basis van eerder onderzoek. Zij benaderen de opsporing vanuit een kosten-baten perspectief.

In het discussiestuk geven de auteurs het volgende aan:

In de afgelopen jaren is er binnen de politie, in de media, onder onderzoekers en in de politiek twijfel ontstaan over de effectiviteit van de opsporing. Het algemene oplossingspercentage van minder dan een kwart roept dan ook geen vertrouwen op. De algemene teneur binnen de politie(wetenschap) is dat er twee oorzaken ten grondslag liggen aan het ontstaan van de huidige effectiviteitscrisis in de opsporing. Ten eerste de bureaucratie die een reactie is op ernstige incidenten zoals opsporingsfouten in de Schiedammerparkzaak. Ten tweede de veel gegeven reden dat de wereld complexer wordt en de politiële opsporing daar nog niet voldoende voor is toegerust. De effectiviteitscrisis is zo bezien een simpel schaarste- en professionaliteitsprobleem dat kan worden opgelost met meer en betere rechercheurs.

Wie dieper kijkt, moet echter constateren dat dit niet zo simpel ligt. De auteurs betogen dat de echte vraag is: ‘hoeveel willen we als samenleving uitgeven voor welke kwaliteit van een dienst?’

De discussie over de opsporing verschilt daarmee niet essentieel van bijvoorbeeld die over de medische zorg in Nederland. Een foutloze zorg die alle kwalen aanpakt is onbestaanbaar en onbetaalbaar. De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg heeft daarom in 2006 in een baanbrekend advies gepleit voor transparantie hierover en voor een grens aan de investeringen per gewonnen gezond levensjaar. Deze norm wordt sindsdien grosso modo gehanteerd in de medische zorg.

Dezelfde maatschappelijk discussie zou ook gevoerd moeten worden over de gewenste inzet van capaciteit binnen de opsporing. Dit vraagt om transparantie over het feit dat niet aan elke misdaad opsporingscapaciteit zal worden besteed en dat er incidenteel onschuldigen veroordeeld zullen worden. Om een kosten-batenanalyse te kunnen maken, moeten er rekenwaarden toegekend worden aan het oplossen van een misdaad, maar ook aan opsporingsfouten.

Om een eerste inzicht te ontwikkelen in de huidige effectiviteit en verdeling van capaciteit in de opsporing, betogen de auteurs om rekenwaarden toe te kennen aan het oplossen van een misdaad (een capaciteitsfactor maal de maatschappelijke schade) en aan opsporingsfouten (een jaar onterecht in bewaring ‘telt’ als een verloren levensjaar). Een verkennende toepassing van deze normerende rekenwijze laat zien dat de politie haar opsporingscapaciteit veel efficiënter kan inzetten.

  • Ira Helsloot is hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit.
  • Piet van Reenen is onderzoeker en emeritus hoogleraar Politie en Mensenrechten
  • Peter van Lochem is onderzoeker en voormalig rector van de Academie voor Wetgeving.

 

Het discussiestuk is hier te downloaden.

 



Nieuws

  • Naar risicogericht toezicht in Amsterdam
    Op 02-02-2024

    In opdracht van de gemeente Amsterdam heeft Crisislab in 2021 een onderzoek uitgevoerd naar de organisatie van het toezicht op de horeca en evenementen. Meer precies hebben we gekeken hoe het huidige ...
    Lees meer >>

  • Risicobeoordeling UXO Noordzee
    Op 08-12-2023

    De bodem van de Noordzee is van groot belang voor Nederland, zowel voor het leggen van infrastructuur voor de energietransitie als voor zandwinning voor de kustbescherming. In de omgang met Ontplofb...
    Lees meer >>

  • Kennisdocument proportionele omgang Ontplofbare Oorlogsresten
    Op 21-11-2023

    De gemeente ‘s-Hertogenbosch heeft in oktober 2023 nieuw beleid vastgesteld voor de omgang met Ontplofbare Oorlogsresten (OO). De doelstelling van het beleid is zorg te dragen voor een eenduidig...
    Lees meer >>

  • Geen industrie is pas een risico!
    Op 24-10-2023

    Friso de Zeeuw en Ira Helsloot hebben in twee opinie-artikelen in de NRC en de Volkskrant de huidige te eenzijdige focus op de risico’s die industriële activiteiten onvermijdelijk met zich mee bren...
    Lees meer >>

  • Onderzoek brand NOM-woningen Arnhem
    Op 06-10-2023

    In opdracht van woningcorporatie Portaal heeft Crisislab een onderzoek uitgevoerd uit naar de brand in Arnhem die op 18 juni 2023 plaatsvond en waarbij vier woningen geheel zijn uitgebrand nadat in ee...
    Lees meer >>

  • Een instrument om risico’s af te wegen
    Op 19-09-2023

    Elke bestuurder of volksvertegenwoordiger die beslissingen moet nemen over de energietransitie kent het onbevredigende gevoel wel. De energietransitie moet vanwege onder andere het grote risico op kli...
    Lees meer >>

  • Proportioneel veiligheidsbeleid voor sluizen
    Op 17-09-2023

    In het voorjaar van 2022 heeft Crisislab in opdracht van diverse provinciale en gemeentelijke brugbeheerders een onderzoek uitgevoerd naar de feitelijke (on)veiligheid van beweegbare bruggen en in dat...
    Lees meer >>

  • Evaluatie pilot brandveiligheid Nijmegen
    Op 14-09-2023

    In de gemeente Nijmegen worstelen gebouweigenaren (woningbouwcorporatie) en overheidsinstanties (gemeente, brandweer en omgevingsdienst) met de vraag hoe om te gaan met gelijkwaardige oplossingen om m...
    Lees meer >>

  • Stop met ingeblikte agenten
    Op 05-07-2023

    In het tijdschrift Blauw roept Ira Helsloot de politie op om te investeren in gebiedsgebonden politiezorg door het doorbreken van de noodhulpfixatie. U kunt het artikel hier lezen. Al eerder rie...
    Lees meer >>

  • Het begeleiden van handboringen: noodzakelijk of nodeloos?
    Op 27-06-2023

    De huidige praktijk is dat wanneer er gewerkt wordt in gebieden met een verhoogde kans op aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten (in jargon: verdacht gebied), de mogelijke explosieven worden opges...
    Lees meer >>

  • De noodhulpfixatie staat verbindende politie in de weg
    Op 17-05-2023

    Astrid Scholtens en Ira Helsloot roepen in het tijdschrift Burgemeester van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (editie 104) burgemeesters op om de politie te helpen de noodhulpfixatie te doo...
    Lees meer >>

  • Overzicht OO: mist er wat?
    Op 11-05-2023

    Het is voor de overheid altijd van belang om rationeel en proportioneel veiligheidsbeleid na te streven. Veiligheidseuro’s kunnen immers maar een keer worden uitgegeven. Het disproportioneel investe...
    Lees meer >>

Vorige Volgende