Lopende onderzoeken

Analyse 20 cases brandveiligheid en constructieve veiligheid


In opdracht van de gemeente Nijmegen voert Crisislab een systematische analyse uit van 20 cases brandveiligheid en constructieve veiligheid. Dit is een verdieping op de beleidsevaluatie die in 2021 door de gemeente Nijmegen is uitgevoerd en waaraan Crisislab heeft bijgedragen.

 

30 juni, 2022  

Evaluatie pilot brandveiligheid Nijmegen


In de gemeente Nijmegen worstelen gebouweigenaren (woningbouwcorporatie) en overheidsinstanties (gemeente, brandweer en omgevingsdienst) met de vraag hoe om te gaan met gelijkwaardige oplossingen om verouderde gebouwen brandveilig te krijgen. Crisislab is gevraagd om het proces te begeleiden om tot een nieuwe praktijk van advisering, toezicht en handhaving op brandveiligheid te komen, waarin de eigen verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar meer centraal staat.

Op basis van een verkenning naar de toepassing van het gelijkwaardigheidsprincipe heeft Crisislab een andere invulling van het proces van vergunningverlening voorgesteld die vanaf 2017 in een pilotfase ‘proportionele brandveiligheid’ met betrokken partijen is uitgeprobeerd.

De pilot was er meer precies op gericht om te verkennen of dit andere proces woningcorporatie Talis haar primaire verantwoordelijkheid voor brandveiligheid kan laten dragen terwijl het bevoegd gezag (gemeente en gemandateerde Omgevingsdienst Regio Nijmegen; ODRN) en haar adviseur (de Veiligheidsregio Gelderland Zuid; VRGZ) hun wettelijke verantwoordelijkheid voor toezicht op de brandveiligheid toch adequaat kunnen invullen. De opbrengst zou moeten zijn dat Talis, makkelijker dan nu, gebruik kan maken van het gelijkwaardigheidsprincipe om tot een proportionele invulling van de brandveiligheidseisen te komen zonder dat het bevoegd gezag en haar adviseurs dit vanuit een gepercipieerde medeverantwoordelijkheid op voorhand.

De pilot heeft gedurende de eerste twee jaar geleid tot een aantal procesdocumenten die zijn vastgesteld door alle pilotdeelnemers. De proof of the pudding was echter de toepassing in een drietal concrete casus. De eerste casus zou daarbij parallel aan de nieuwe wijze van vergunningverlening ook nog ‘ouderwets’ getoetst worden door de VRGZ en ODRN. Nu in 2022 heeft de stuurgroep geconstateerd dat deze eerste casus lijkt te zijn vastgelopen op een verschil in inzicht tussen de adviseurs van het bevoegd gezag en die van Talis. Een tussentijdse gang naar landelijke adviescommissie gelijkwaardigheid heeft nog geen oplossing gebracht.

Aan Crisislab is gevraagd om een evaluatie van het proces uit te voeren gericht op een doorstart van de pilot.

24 juni, 2022  

Evaluatie brand in Lottum


Op 19 maart 2022 vond in een agrarische bedrijfsloods in Lottum een grote uitslaande brand plaats. In opdracht van de veiligheidsregio Limburg Noord voert Crisislab een evaluatie uit van het multidisciplinair optreden tijdens deze brand.

16 mei, 2022  

Integraal afwegingskader energietransitie


De nieuwe Omgevingswet heeft als doelstelling om het bevoegd gezag meer ruimte te bieden om een integrale afweging te maken door, binnen bepaalde grenzen, te mogen ‘plussen en minnen’ met risico’s. Ingewikkeld voor lokaal bestuurders is daarbij dat de wet ook een effectgebaseerde benadering in het beleid voor omgevingsveiligheid nastreeft (effectgebieden, aandachtsgebieden, voorschriftgebieden) waarbij bestuurders hun ruimtelijke beslissingen moeten verantwoorden zonder echter bestuurlijk houvast te hebben door bijvoorbeeld de kwantificering van wat voldoende veilig is.

Op dit moment is er geen ondersteuning voor lokale en provinciale bestuurders die hen helpt om die integrale afweging te maken. Adviezen over alle mogelijke risico’s komen veelal gefragmenteerd op het bestuurlijke niveau aan en daar ontbreekt dan een instrument om die verschillende risico’s onderling te wegen maar ook om de nieuwe risico’s te vergelijken met de voordelen van de energietransitie waardoor ‘oude’ risico’s verminderen of verdwijnen.

In opdracht van het ministerie van EZK ontwikkelt Crisislab een hulpmiddel voor bestuurders om integrale veiligheidsafwegingen te kunnen maken specifiek voor de energietransitie. Hiervoor wordt een ‘risico-mengpaneel’ ontwikkeld waardoor inzichtelijk wordt welke veiligheidsconsequenties nieuwe activiteiten voor de energietransitie hebben op de omwonenden. Bij vergunningverlening kan dit dan betrokken worden in de verantwoording.

22 februari, 2022  

Wetenschappelijke ondersteuning SIVOON


NGinfra (Next Generation Infrastructures) is een samenwerkingsverband van zes grote organisaties in Nederland (Alliander, Havenbedrijf Rotterdam, ProRail, Rijkswaterstaat, Schiphol en Vitens) dat kijkt naar oplossingen voor de infrastructuur van de toekomst. Bestaande kennis van de partners wordt gedeeld, maar voor problematieken waar nog geen (eenduidige) oplossing voor is, wordt in opdracht van NGinfra wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd.

Een van de thema’s binnen NGinfra is het Ontplofbare Oorlogsresten (OO), georganiseerd in de (thema)groep SIVOON (Samenwerking Infrabeheerders voor het Veilig Omgaan met de Ondergrond in Nederland). Het doel van deze themagroep is om een eenduidig en proportioneel beleid tot stand te brengen op het gebied van OO.

Ook op dit terrein blijken feiten vaak te ontbreken. Crisislab helpt SIVOON om tot de juiste onderzoeksvragen en inzichten te komen zodat (alleen) relevant onderzoek wordt gestart en uiteindelijk proportioneel veiligheidsbeleid rondom OO tot stand kan worden gebracht. Onder proportioneel veiligheidsbeleid verstaan wij beleid waarbij de kosten en baten in evenwicht zijn.

19 januari, 2022  

Advies toekomstbestendige AGS-functie in de VRR


In opdracht van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) voert Crisislab onderzoek uit naar de toekomstbestendigheid van de functie ‘Adviseur Gevaarlijke Stoffen’ (AGS), die al sinds jaar en dag belegd is bij het zogenaamde ‘AGS-piket’.

Onderdeel van deze AGS-functie is ‘het geven van praktisch advies bij ongevallen met gevaarlijke stoffen’. Een tweede onderdeel van deze functie is het aansturen van meetploegen van de brandweer en het analyseren van hun resultaten, om op basis daarvan advies te geven over (onder meer) de omgevingsveiligheid bij ongevallen met gevaarlijke stoffen zich door de lucht kunnen verspreiden.

Van oorsprong was de AGS-functie organisatorisch belegd bij de Dienst centraal milieubeheer Rijnmond (DCMR), vanwege de relatie met de DCMR-meldkamer voor milieu-overlast en de daarbij horende aanwezige expertise met betrekking tot gevaarlijke stoffen. Enkele jaren geleden heeft de veiligheidsregio, die de functie al financierde, de adviseurs zelf ‘in huis’ gehaald.

Op dit moment constateert de VRR dat het ingewikkeld is de continuïteit van de AGS-functie te waarborgen. Zo blijkt het werven van adviseurs met voldoende kennis en competenties moeilijk. De vraag van de VRR is dan ook welk onderbouwd advies kan worden gegeven over de inrichting van een toekomstbestendige invulling van de AGS-functie. Het advies zal onder meer ingaan op de relatie tussen de Rotterdamse AGS-functie en de invulling ervan in de rest van Nederland (en daarbuiten).

14 januari, 2022  

Bestuurlijk symposium risico’s energietransitie


Op verzoek van de bestuurlijke werkgroep Bestuurlijk Omgaan met Veiligheidsrisico’s van de ENergietransitie (BOVEN) bestaande uit wethouders, burgemeesters en gedeputeerden en in opdracht van het ministerie van EZK organiseert Crisislab een bestuurlijk symposium over burgerbetrokkenheid (waaronder het informeren van de samenleving) bij de energietransitie.

Het symposium vindt plaats op 28 januari 2022. De voorzitter van de werkgroep BOVEN, Jan van Belzen, fungeert als dagvoorzitter van het symposium. Alex Brenninkmeijer is een van de sprekers; recentelijk heeft hij een advies opgesteld over het opzetten van burgerfora in het kader van het klimaatbeleid.

De opbrengst van de dag wordt verwerkt tot een bestuurlijke handreiking.

In juni 2021 heeft Crisislab als penvoerder van de bestuurlijke werkgroep BOVEN een handreiking in vraag-en-antwoord-vorm geschreven over bestuurlijk omgaan met de veiligheidsrisico’s van de energietransitie. Deze handreiking kunt u hier vinden.

Ook heeft Crisislab in dit kader een onderzoek naar een succesvolle omgang met actiegroepen uitgevoerd. In het onderzoek hebben we ons specifiek op actiegroepen gefocust die zich richten op de beïnvloeding van (lokaal) overheidsbeleid over de energietransitie. De rapportage kunt u hier downloaden.

 

29 november, 2021  

Bestuurlijke handreiking risico’s waterstoftoepassingen


In opdracht van het ministerie van EZK stelt Crisislab een bestuurlijke handreiking risico’s waterstoftoepassingen op.

Over de risico’s van het gebruik van waterstof is inmiddels veel technisch onderzoek beschikbaar o.a. door de OESO, het IFV vanuit hulpverleningsperspectief en door het meerjarige Waterstof Veiligheid Innovatie Programma. De ministeries van EZK, IenW en BZK werken samen aan een tijdelijk beleidskader voor veiligheid van waterstof. Dit moet houvast geven voor aanbieders, vergunningverleners en toezichthouders in de fase waarin veiligheidsnormen voor nieuwe toepassingen van waterstof of op een grotere schaal nog niet in voldoende detail zijn vastgelegd in wet- en regelgeving. Daarnaast brengt het ministerie van IenW een aantal factsheets uit over de risico’s van waterstof.

De vergunningverlening voor waterstofinitiatieven zal veelal door het lokaal bevoegd gezag moeten gebeuren.

Ondanks de vele initiatieven is er voor bestuurders en raadsleden geen handreiking beschikbaar die inzicht geeft in de risico’s van waterstofgebruik ook in vergelijk met andere dagelijkse risico’s en kan ondersteunen bij de politieke en bestuurlijke afwegingen rond het toelaten van transport, opslag en toepassing van waterstof.

28 november, 2021  

Slimmere opsporing bij de basisteams in Noord-Holland


In opdracht van het programma Politie en Wetenschap (P&W) heeft Crisislab een actieonderzoek uitgevoerd om de politionele opsporing te helpen een betere afweging te maken wat precies onderzocht moet worden om tot een veroordeling te komen. In de huidige praktijk wordt, mede door de gedrevenheid van rechercheurs, regelmatig te veel capaciteit ingezet op zaken die of nooit tot een veroordeling zullen komen of waar met veel minder werk hetzelfde resultaat in de rechtszaal kan worden behaald. Mede op basis van analyse van jurisprudentie hebben wij een handleiding Slimme Opsporing ontwikkeld die rechercheurs in de praktijk zou moeten helpen om slimmer om te (kunnen) gaan met het bewijsmateriaal. Crisislab heeft de implementatie van die handleiding begeleid en geëvalueerd. De bevindingen zullen binnenkort in de reeks politiewetenschap van het programma worden gepubliceerd.

Meer precies werd de implementatie van de handleiding begeleid bij de districtsrecherche in Kennemerland en Zaanstreek-Waterland. In opdracht van de politie Noord-Holland voeren wij een soortgelijk begeleidingstraject uit voor de basisteams en de weegtafel ‘ZSM’ in Noord-Holland.

17 september, 2021  

Een proportionele omgang met handboringen in verdacht gebied


In opdracht van SIVOON voert Crisislab samen met het Havenbedrijf Rotterdam, Rijkswaterstaat en ProRail een onderzoek uit naar het risico bij het uitvoeren van grondboringen (meer specifiek handboringen) in gebieden met een aannemelijke kans op aanwezigheid van onontplofte oorlogsresten (OO) c.q. verdacht gebied. Doel van het onderzoek is daarmee om te komen tot een proportionele risicoanalyse voor werkzaamheden met handboringen.

25 juni, 2021  

Ontlabelen van de noodhulp


In opdracht van het programma Politie en Wetenschap (P&W) ondersteunt Crisislab het basisteam Hoeksche Waard om de noodhulp te ontlabelen (dat wil zeggen dat er geen aparte noodhulporganisatie meer is) waardoor meer en beter invulling gegeven kan worden aan gebiedsgebonden politiewerk.

Deze ondersteuning is een vervolg van ons onderzoek Naar een efficiëntere noodhulp. In dit onderzoek, dat we ook in opdracht van P&W hebben mogen uitvoeren, hebben we drie experimenten in drie verschillende basisteams uitgevoerd om de noodhulp beoogd efficiënter vorm te geven. Een van de drie experimenten was het ontlabelen van de noodhulp. De ervaringen die we daarmee hebben opgedaan, worden gebruikt bij het traject in de Hoeksche Waard.

1 november, 2020  

Veiligheidsopleiding voor medewerkers Rijksvastgoedbedrijf


In opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) ontwikkelt en doceert Crisislab een veiligheidsopleiding voor RVB-medewerkers. De opleiding is een variant van de vernieuwde Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VOL-VCA opleiding die is ontwikkeld in opdracht van de SSVV (zie actuele ontwikkelingen SSVV). VOL staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden, en VCA voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers; dit is een lijst met aandachtspunten en werkmethodes op het gebied van veiligheid en gezondheid. Het door ons ontwikkelde FABCM-model dient als basis voor zowel de vernieuwde VOL-VCA opleiding als voor de veiligheidsopleiding van het Rijksvastgoedbedrijf.

De start van de opleiding is vanwege corona opgeschort tot nader order.

1 september, 2020  

Flitsoefeningen bij het Radboudumc


In 2018 heeft Crisislab de crisisorganisatie van het Radboudumc Nijmegen geëvalueerd. Een van de aanbevelingen die hierbij gedaan is, betreft het regelmatig beoefenen van kernfunctionarissen middels korte flitsoefeningen. Deze oefeningen worden sinds 2019 georganiseerd door Crisislab, in samenwerking met Bestuurs- en Beleidslab. Het gaat dan om een maandelijkse oefening met het (kern) Crisis Beleidsteam (CBT) en minimaal tweemaal per jaar een oefening met de Raad van Bestuur.

18 augustus, 2019  

Advisering Stichting Samenwerken Voor Veiligheid


Door het bestuur van de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) is Crisislab aangewezen als stelseltoezichthouder op het VCA-stelsel. VCA staat voor VGM (Veiligheid, Gezondheid en Milieu) Checklist Aannemers en is een veelgebruikte kwalificatie bij aannemersbedrijven in o.a. de (petrochemische) industrie en de bouw.

Crisislab functioneert voor de SSVV als ‘kritische vriend’. Dat wil zeggen ‘speaking scientific truth’ met de intentie om tot een nog beter product te komen dat de veiligheid van de branche dient op een proportionele wijze, namelijk dat de kosten en baten van veiligheidsinvesteringen met elkaar in verhouding staan. In 2016 heeft dit geleid tot een 100 dagen kritisch advies wat de aanleiding was voor een herziening van de opleiding voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden (VOL-)VCA.

16 september, 2016