Lopende onderzoeken

Evaluatie brand in Lottum


Op 19 maart 2022 vond in een agrarische bedrijfsloods in Lottum een grote uitslaande brand plaats. In opdracht van de veiligheidsregio Limburg Noord voert Crisislab een evaluatie uit van het multidisciplinair optreden tijdens deze brand.

16 mei, 2022  

Integraal afwegingskader energietransitie


De nieuwe Omgevingswet heeft als doelstelling om het bevoegd gezag meer ruimte te bieden om een integrale afweging te maken door, binnen bepaalde grenzen, te mogen ‘plussen en minnen’ met risico’s. Ingewikkeld voor lokaal bestuurders is daarbij dat de wet ook een effectgebaseerde benadering in het beleid voor omgevingsveiligheid nastreeft (effectgebieden, aandachtsgebieden, voorschriftgebieden) waarbij bestuurders hun ruimtelijke beslissingen moeten verantwoorden zonder echter bestuurlijk houvast te hebben door bijvoorbeeld de kwantificering van wat voldoende veilig is.

Op dit moment is er geen ondersteuning voor lokale en provinciale bestuurders die hen helpt om die integrale afweging te maken. Adviezen over alle mogelijke risico’s komen veelal gefragmenteerd op het bestuurlijke niveau aan en daar ontbreekt dan een instrument om die verschillende risico’s onderling te wegen maar ook om de nieuwe risico’s te vergelijken met de voordelen van de energietransitie waardoor ‘oude’ risico’s verminderen of verdwijnen.

In opdracht van het ministerie van EZK ontwikkelt Crisislab een hulpmiddel voor bestuurders om integrale veiligheidsafwegingen te kunnen maken specifiek voor de energietransitie. Hiervoor wordt een ‘risico-mengpaneel’ ontwikkeld waardoor inzichtelijk wordt welke veiligheidsconsequenties nieuwe activiteiten voor de energietransitie hebben op de omwonenden. Bij vergunningverlening kan dit dan betrokken worden in de verantwoording.

22 februari, 2022  

Wetenschappelijke ondersteuning SIVOON


NGinfra (Next Generation Infrastructures) is een samenwerkingsverband van zes grote organisaties in Nederland (Alliander, Havenbedrijf Rotterdam, ProRail, Rijkswaterstaat, Schiphol en Vitens) dat kijkt naar oplossingen voor de infrastructuur van de toekomst. Bestaande kennis van de partners wordt gedeeld, maar voor problematieken waar nog geen (eenduidige) oplossing voor is, wordt in opdracht van NGinfra wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd.

Een van de thema’s binnen NGinfra is het Ontplofbare Oorlogsresten (OO), georganiseerd in de (thema)groep SIVOON (Samenwerking Infrabeheerders voor het Veilig Omgaan met de Ondergrond in Nederland). Het doel van deze themagroep is om een eenduidig en proportioneel beleid tot stand te brengen op het gebied van OO.

Ook op dit terrein blijken feiten vaak te ontbreken. Crisislab helpt SIVOON om tot de juiste onderzoeksvragen en inzichten te komen zodat (alleen) relevant onderzoek wordt gestart en uiteindelijk proportioneel veiligheidsbeleid rondom OO tot stand kan worden gebracht. Onder proportioneel veiligheidsbeleid verstaan wij beleid waarbij de kosten en baten in evenwicht zijn.

19 januari, 2022  

Advies toekomstbestendige AGS-functie in de VRR


In opdracht van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) voert Crisislab onderzoek uit naar de toekomstbestendigheid van de functie ‘Adviseur Gevaarlijke Stoffen’ (AGS), die al sinds jaar en dag belegd is bij het zogenaamde ‘AGS-piket’.

Onderdeel van deze AGS-functie is ‘het geven van praktisch advies bij ongevallen met gevaarlijke stoffen’. Een tweede onderdeel van deze functie is het aansturen van meetploegen van de brandweer en het analyseren van hun resultaten, om op basis daarvan advies te geven over (onder meer) de omgevingsveiligheid bij ongevallen met gevaarlijke stoffen zich door de lucht kunnen verspreiden.

Van oorsprong was de AGS-functie organisatorisch belegd bij de Dienst centraal milieubeheer Rijnmond (DCMR), vanwege de relatie met de DCMR-meldkamer voor milieu-overlast en de daarbij horende aanwezige expertise met betrekking tot gevaarlijke stoffen. Enkele jaren geleden heeft de veiligheidsregio, die de functie al financierde, de adviseurs zelf ‘in huis’ gehaald.

Op dit moment constateert de VRR dat het ingewikkeld is de continuïteit van de AGS-functie te waarborgen. Zo blijkt het werven van adviseurs met voldoende kennis en competenties moeilijk. De vraag van de VRR is dan ook welk onderbouwd advies kan worden gegeven over de inrichting van een toekomstbestendige invulling van de AGS-functie. Het advies zal onder meer ingaan op de relatie tussen de Rotterdamse AGS-functie en de invulling ervan in de rest van Nederland (en daarbuiten).

14 januari, 2022  

Bestuurlijk symposium risico’s energietransitie


Op verzoek van de bestuurlijke werkgroep Bestuurlijk Omgaan met Veiligheidsrisico’s van de ENergietransitie (BOVEN) bestaande uit wethouders, burgemeesters en gedeputeerden en in opdracht van het ministerie van EZK organiseert Crisislab een bestuurlijk symposium over burgerbetrokkenheid (waaronder het informeren van de samenleving) bij de energietransitie.

Het symposium vindt plaats op 28 januari 2022. De voorzitter van de werkgroep BOVEN, Jan van Belzen, fungeert als dagvoorzitter van het symposium. Alex Brenninkmeijer is een van de sprekers; recentelijk heeft hij een advies opgesteld over het opzetten van burgerfora in het kader van het klimaatbeleid.

De opbrengst van de dag wordt verwerkt tot een bestuurlijke handreiking.

In juni 2021 heeft Crisislab als penvoerder van de bestuurlijke werkgroep BOVEN een handreiking in vraag-en-antwoord-vorm geschreven over bestuurlijk omgaan met de veiligheidsrisico’s van de energietransitie. Deze handreiking kunt u hier vinden.

Ook heeft Crisislab in dit kader een onderzoek naar een succesvolle omgang met actiegroepen uitgevoerd. In het onderzoek hebben we ons specifiek op actiegroepen gefocust die zich richten op de beïnvloeding van (lokaal) overheidsbeleid over de energietransitie. De rapportage kunt u hier downloaden.

 

29 november, 2021  

Bestuurlijke handreiking risico’s waterstoftoepassingen


In opdracht van het ministerie van EZK stelt Crisislab een bestuurlijke handreiking risico’s waterstoftoepassingen op.

Over de risico’s van het gebruik van waterstof is inmiddels veel technisch onderzoek beschikbaar o.a. door de OESO, het IFV vanuit hulpverleningsperspectief en door het meerjarige Waterstof Veiligheid Innovatie Programma. De ministeries van EZK, IenW en BZK werken samen aan een tijdelijk beleidskader voor veiligheid van waterstof. Dit moet houvast geven voor aanbieders, vergunningverleners en toezichthouders in de fase waarin veiligheidsnormen voor nieuwe toepassingen van waterstof of op een grotere schaal nog niet in voldoende detail zijn vastgelegd in wet- en regelgeving. Daarnaast brengt het ministerie van IenW een aantal factsheets uit over de risico’s van waterstof.

De vergunningverlening voor waterstofinitiatieven zal veelal door het lokaal bevoegd gezag moeten gebeuren.

Ondanks de vele initiatieven is er voor bestuurders en raadsleden geen handreiking beschikbaar die inzicht geeft in de risico’s van waterstofgebruik ook in vergelijk met andere dagelijkse risico’s en kan ondersteunen bij de politieke en bestuurlijke afwegingen rond het toelaten van transport, opslag en toepassing van waterstof.

28 november, 2021  

Slimmere opsporing bij de basisteams in Noord-Holland


In opdracht van het programma Politie en Wetenschap (P&W) heeft Crisislab een actieonderzoek uitgevoerd om de politionele opsporing te helpen een betere afweging te maken wat precies onderzocht moet worden om tot een veroordeling te komen. In de huidige praktijk wordt, mede door de gedrevenheid van rechercheurs, regelmatig te veel capaciteit ingezet op zaken die of nooit tot een veroordeling zullen komen of waar met veel minder werk hetzelfde resultaat in de rechtszaal kan worden behaald. Mede op basis van analyse van jurisprudentie hebben wij een handleiding Slimme Opsporing ontwikkeld die rechercheurs in de praktijk zou moeten helpen om slimmer om te (kunnen) gaan met het bewijsmateriaal. Crisislab heeft de implementatie van die handleiding begeleid en geëvalueerd. De bevindingen zullen binnenkort in de reeks politiewetenschap van het programma worden gepubliceerd.

Meer precies werd de implementatie van de handleiding begeleid bij de districtsrecherche in Kennemerland en Zaanstreek-Waterland. In opdracht van de politie Noord-Holland voeren wij een soortgelijk begeleidingstraject uit voor de basisteams en de weegtafel ‘ZSM’ in Noord-Holland.

17 september, 2021  

Advies over organisatie toezicht in Amsterdam


In opdracht van de gemeente Amsterdam voert Crisislab een onderzoek uit om tot een advies te komen over de organisatie van het toezicht in Amsterdam op horeca en kleinere evenementen waar het gaat om het gestelde in de APV en bijzondere wetten.

De vraag voor een advies is vanuit de organisaties THOR en VTH ontstaan omdat de samenwerking in de praktijk ingewikkeld is, zelfs als de taakverdeling ogenschijnlijk op hoofdlijnen helder is: THOR is voor ‘voor de gevel’ en VTH voor ‘achter de gevel’.

15 september, 2021  

Een proportionele omgang met handboringen in verdacht gebied


In opdracht van SIVOON voert Crisislab samen met het Havenbedrijf Rotterdam, Rijkswaterstaat en ProRail een onderzoek uit naar het risico bij het uitvoeren van grondboringen (meer specifiek handboringen) in gebieden met een aannemelijke kans op aanwezigheid van onontplofte oorlogsresten (OO) c.q. verdacht gebied. Doel van het onderzoek is daarmee om te komen tot een proportionele risicoanalyse voor werkzaamheden met handboringen.

25 juni, 2021  

Evaluatie brandveiligheidsbeleid Nijmegen


In opdracht van Stadscontrol Nijmegen draagt Crisislab bij aan de evaluatie van het brandveiligheidsbeleid en de uitvoering daarvan door de gemeente Nijmegen. Crisislab is verantwoordelijk voor de analyse van het beleid: past het bij de landelijke inzichten van Brandweer Nederland, bij de wetenschappelijke inzichten over vergunningverlening en toezicht op het terrein van brandveiligheid en past het bij de aankomende wetswijzigingen met betrekking tot brandveiligheid en de bebouwde leefomgeving.

17 februari, 2021  

Praktijkproef met Brzo-bedrijven om samen te leren van incidenten


In opdracht van de Stichting Veiligheid Voorop heeft Crisislab een Handreiking Beter leren van incidenten in de (petro)chemische industrie opgesteld. Gelijktijdig voerde IT consultant CGI een onderzoek uit naar de mogelijkheden om zogeheten ‘blockchain technologie’ toe te passen in het veiliger maken van Brzo-bedrijven. Met behulp van financiering van het ministerie van VWS worden deze twee projecten nu gecombineerd. Een kleine groep Brzo-bedrijven (Shell, LyondellBasel, BASF, Dow en Teijin Aramid) zal onder begeleiding van Crisislab en CGI een praktijkproef uitvoeren waarin geprobeerd wordt samen te leren van incidenten. CGI heeft daarvoor een blockchain applicatie ontwikkeld die de deelnemende bedrijven in staat stelt om volledig anoniem bijna-incidenten met elkaar te delen. Crisislab zal deze praktijkproef ondersteunen door, met de opgevoerde bijna incidenten als uitgangspunt, leersessies te organiseren waarbinnen het gedachtegoed uit de door Crisislab ontwikkelde handreiking centraal zal staan, en de deelnemende bedrijven uitgenodigd worden met elkaar in gesprek te gaan om zo gezamenlijk tot nieuwe inzichten te komen.

3 december, 2020  

Ontlabelen van de noodhulp


In opdracht van het programma Politie en Wetenschap (P&W) ondersteunt Crisislab het basisteam Hoeksche Waard om de noodhulp te ontlabelen (dat wil zeggen dat er geen aparte noodhulporganisatie meer is) waardoor meer en beter invulling gegeven kan worden aan gebiedsgebonden politiewerk.

Deze ondersteuning is een vervolg van ons onderzoek Naar een efficiëntere noodhulp. In dit onderzoek, dat we ook in opdracht van P&W hebben mogen uitvoeren, hebben we drie experimenten in drie verschillende basisteams uitgevoerd om de noodhulp beoogd efficiënter vorm te geven. Een van de drie experimenten was het ontlabelen van de noodhulp. De ervaringen die we daarmee hebben opgedaan, worden gebruikt bij het traject in de Hoeksche Waard.

1 november, 2020  

Aanvullende analyse brandveiligheid Oostlijn Amsterdam


Begin 2020 heeft Crisislab, in samenwerking met het internationale adviesbureau WSP, in opdracht van de Dienst Metro & Tram van de gemeente Amsterdam een review uitgevoerd naar eerdere rapportages over de brandveiligheid van de metro-Oostlijn in Amsterdam. Conclusie van deze review was dat dit nog onvoldoende inzicht opleverde om uitspraken te kunnen doen over de daadwerkelijke brandveiligheid, en dat hiervoor aanvullend onderzoek noodzakelijk is.

In samenwerking met WSP en het FESG, een adviesbureau verbonden aan de Universiteit van Gent, wordt dit onderzoek in 2020 en 2021 uitgevoerd. De rol van Crisislab hierbij is om met de (internationale) partners vast te stellen wat de uitgangspunten zijn bij dit onderzoek, zodat dit voldoet an zowel de wetenschappelijke kaders als aan de eisen in de Nederlandse context van het onderzoek. Verder draagt Crisislab er zorg voor dat de opbrengsten richting Metro & Tram en andere stakeholders, zoals het GVB en de Veiligheidsregio,  worden gecommuniceerd zodat dat het Bevoegd Gezag voldoende informatie heeft om met kennis over de brandveiligheid in de metro-Oostlijn te besluiten. Naast een analyse van de huidige stand van zaken qua brandveiligheid, zal deze rapportage ook adviseren over mogelijke of eventueel noodzakelijke maatregelen.

18 september, 2020  

Veiligheidsopleiding voor medewerkers Rijksvastgoedbedrijf


In opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) ontwikkelt en doceert Crisislab een veiligheidsopleiding voor RVB-medewerkers. De opleiding is een variant van de vernieuwde Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VOL-VCA opleiding die is ontwikkeld in opdracht van de SSVV (zie actuele ontwikkelingen SSVV). VOL staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden, en VCA voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers; dit is een lijst met aandachtspunten en werkmethodes op het gebied van veiligheid en gezondheid. Het door ons ontwikkelde FABCM-model dient als basis voor zowel de vernieuwde VOL-VCA opleiding als voor de veiligheidsopleiding van het Rijksvastgoedbedrijf.

De start van de opleiding is vanwege corona opgeschort tot nader order.

1 september, 2020  

Is er tijdsdruk op het spoor?


In opdracht van ProRail heeft Crisislab in 2018/2019 een onderzoek uitgevoerd naar de integrale veiligheid op rangeerterrein Kijfhoek. Gekeken is of er onderliggende oorzaken waren die de vijf incidenten die in de zomer van 2018 zouden kunnen verklaren. De bevindingen zijn beschreven in de rapportage Toeval of structureel incidentalisme? Vijf ‘incidenten’ op Kijfhoek in de zomer van 2018 nader beschouwd.

In het bijzonder is tijdens het onderzoek gekeken of het werken onder tijdsdruk van betrokkenen (verkeersleiding, aannemers en machinisten) een mogelijke oorzaak zou kunnen zijn geweest. Dit bleek uiteindelijk niet het geval; de omstandigheden op Kijkhoek maken dat tijdsdruk geen aantoonbare medeoorzaak was van de vijf incidenten. In de gesprekken die in het kader van het onderzoek zijn gehouden kwam echter wel naar voren dat die tijdsdruk wel degelijk zou spelen op het doorgaande spoor/ personenvervoer.

In opdracht van ProRail voert Crisislab een onderzoek uit waar de centrale onderzoeksvraag is: Ervaren uitvoerende medewerkers die tijdens projecten en onderhoudswerkzaamheden op het doorgaande spoor werken tijdsdruk en zo ja, leidt dit ook tot onveilige situaties? 

De onveilige situaties hebben betrekking op arbeids(on)veiligheid (dus voor uitvoerende medewerkers) en op spoor(on)veiligheid (dus de veilige berijdbaarheid van treinen). Onder onveilige situaties verstaan we bijna-incidenten en incidenten.

 

20 januari, 2020  

Flitsoefeningen bij het Radboudumc


In 2018 heeft Crisislab de crisisorganisatie van het Radboudumc Nijmegen geëvalueerd. Een van de aanbevelingen die hierbij gedaan is, betreft het regelmatig beoefenen van kernfunctionarissen middels korte flitsoefeningen. Deze oefeningen worden sinds 2019 georganiseerd door Crisislab, in samenwerking met Bestuurs- en Beleidslab. Het gaat dan om een maandelijkse oefening met het (kern) Crisis Beleidsteam (CBT) en minimaal tweemaal per jaar een oefening met de Raad van Bestuur.

18 augustus, 2019  

Pilot brandveiligheid Nijmegen


In Nijmegen worstelen gebouweigenaren (woningbouwcorporatie) en overheidsinstanties (gemeente, brandweer en omgevingsdienst) met de vraag hoe om te gaan met gelijkwaardige oplossingen om verouderde gebouwen brandveilig te krijgen. Crisislab is gevraagd om het proces begeleiden om tot een nieuwe praktijk van advisering, toezicht en handhaving op brandveiligheid te komen, waarin de eigen verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar meer centraal staat. In de eerste fase is een verkenning gedaan naar de toepassing van het gelijkwaardigheidsprincipe. In de tweede fase vindt nu een nadere uitwerking plaats van de inbedding hiervan in de vergunningverlening waarvoor Crisislab een nieuwe werkwijze heeft voorgesteld. Crisislab zal de betrokken partijen begeleiden bij een pilotfase waarin deze werkwijze wordt geïntroduceerd. Mocht de werkwijze aanslaan dan zal deze verder wordt geïntroduceerd.

28 juni, 2018  

Advisering Stichting Samenwerken Voor Veiligheid


Door het bestuur van de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) is Crisislab aangewezen als stelseltoezichthouder op het VCA-stelsel. VCA staat voor VGM (Veiligheid, Gezondheid en Milieu) Checklist Aannemers en is een veelgebruikte kwalificatie bij aannemersbedrijven in o.a. de (petrochemische) industrie en de bouw.

Crisislab functioneert voor de SSVV als ‘kritische vriend’. Dat wil zeggen ‘speaking scientific truth’ met de intentie om tot een nog beter product te komen dat de veiligheid van de branche dient op een proportionele wijze, namelijk dat de kosten en baten van veiligheidsinvesteringen met elkaar in verhouding staan. In 2016 heeft dit geleid tot een 100 dagen kritisch advies wat de aanleiding was voor een herziening van de opleiding voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden (VOL-)VCA.

16 september, 2016