Archief
Het effect van social media op zelfredzaamheid
Crisislab heeft de wetenschappelijke bevindingen over het effect van sociale media in het kader van het Europese project COSMIC samengevat. Als wetenschappelijk artikel is de opbrengst verschenen in het zojuist verschenen issue van de Journal of Contingencies and Crisis Management (Volume 26, nr. 1). Hieronder treft u de samenvatting van het artikel ‘The effect of social media on the dynamics of (self)resilience during disasters: A literature review’.
Abstract
As is well known for decades, citizens are highly resilient during and after a disaster, they save the day by helping themselves and others. A relatively new phenomenon is the abundant use of social media. In this literature review, the authors bring together recent findings on how social media affects citizens’ self-resilience by looking into its effect on four elements of self-resilience: information gathering, information dissemination, collaborative problem-solving, and coping. Social media supports citizens in their search for reliable information to reduce their uncertainty about the situation far beyond the regular but late information provided by authorities. This ability to gather information of their own accord is further aided by the enhanced ability of citizens (and authorities) to disseminate the information they possess quickly and widely. The ability of social media to connect people through time and space enhances collaborative problem-solving and citizens’ ability to make sense of the situation and cope with it. And yet, authorities by and large find it troublesome to get used to this new reality.
13 februari, 2018
Development of Coordination Mechanisms During Different Kinds of Emergencies (COncORDE)
As part of the European Commission’s Seventh Framework Programme (FP7) Crisislab participated in the 3 year research, technological development and demonstration project COncORDE (May 2014 – the end of 2017).
COncORDE stands for ‘Development of Coordination Mechanisms During Different Kinds of Emergencies’ and aimed to develop a web-based (real-time) application that will facilitate (medical) emergency responders as well as a resilient community during medical emergencies. COncORDE provides a test tool that can be used in all member states, irrespective of their local differences, to improve coordination of emergency medical response. The web-based platform is developed to support and enhance the existing decision processes during medical emergencies at local, regional and cross-border level, from small incidents to large scale emergency situations. The platform improves the operational information flow within the emergency medical services, as well as the communication and coordination between people requiring emergency medical help, the responders and a resilient community.
The COncORDE consortium was an international consortium which consists of 14 research and/or technology development as well as emergency response partners. Led by Cambridge University Hospital (United Kingdom) the consortium furthermore consists, besides Crisislab, of partners from:
- Greece (Hellenic Rescue Team, European Dynamics, and National Center for Scientific Research),
- Finland (Technical Research Centre of Finland),
- Cyprus (University of Cyprus),
- Turkey (Koc University),
- Belgium (Public Safety Communication Europe),
- Ireland (Konnekt- Able Technologies)
- Portugal (Environmental Systems Research Institute en INOVA+),
- Romania (SIVECO) and
- Norway (Crisis Training AS).
For more information about the COncORDE project, can be found in the brochure or can be found here.
November 2015: COncORDE’s first newsletter can be found here.
June 2016: COncORDE’s second newsletter can be found here.
September 2016: Crisislab together with the University of Cyprus and Cambridge University Hospital has published the article ‘Integrated modelling of medical emergency response process for improved coordination and decision support’ in Healthcare Technology Letters. The article is based upon the results of Task 2.3: “COncORDE conceptual framework modelling” and models both the COncORDE conceptual framework as well as the medical response process. The article can be found here.
February 2017: COncORDE’s third newsletter can be found here.
August 2017: A short evaluation of the second pilot in Thessaloniki by Crisislab can be found here.
In opdracht van de Europese Commissie participeerde Crisislab samen met partners uit verschillende Europese landen in een driejarige Europese FP7-onderzoeksproject COncORDE van mei 2014 tot eind 2017.
In Concorde dat staat voor ‘Development of Coordination Mechanisms During Different Kinds of Emergencies’ werd onderzoek gedaan naar de toepassing van een (real-time) applicatie ter ondersteuning en training van (medische) hulpverleners bij de triage van slachtoffers tijdens crisissituaties. Concorde heeft uiteindelijk een werkend test platform opgeleverd voor de coördinatie van medische hulpverlening via de principes van Distributed Decision Making. Het platform staat ook toe dat burgers informatie over de locatie en aard van de verwondingen delen met de medische hulpverleners.
Crisislab werkte binnen dit project samen met onderzoekers en hulpverleners uit het Verenigd Koninkrijk (Cambridge University Hospital), Griekenland (Hellenic Rescue Team, European Dynamics en National Center for Scientific Research), Finland (Technical Research Centre of Finland), Cyprus (University of Cyprus), Turkije (Koc University), België (Public Safety Communication Europe), Ierland (Konnekt- Able Technologies) Portugal (Environmental Systems Research Institute en INOVA+), Roemenië (SIVECO) en Noorwegen (Crisis Training AS).
Meer informatie over het project kunt u lezen in de brochure of kan hier gevonden worden.
Crisislab, the University of Cyprus en Cambridge University Hospital publiceerden in september 2016 een eerste artikel in Healthcare technology Letters: ‘Integrated modelling of medical emergency response process for improved coordination and decision support’. Het artikel treft u hier.
De eerste nieuwsbrief van het project (november 2015) kunt u hier vinden.
De tweede nieuwsbrief (juni 2016) kunt u hier vinden.
De derde nieuwsbrief (februari 2017) kunt u hier vinden.
Een korte evaluatie door Crisislab van de tweede pilot in Thessaloniki kunt u hier vinden.
9 februari, 2018
Resilience is echt een buzzword
Dat stelt Ira Helsloot in een artikel over veerkracht (resilience) in complexe ketens. Het artikel is verschenen in Security Management, een platform voor security platforms, en is hier te vinden.
5 februari, 2018
Nieuw crisistype: stroomuitval door laagvliegende helicopters?
In de laatste uitgave van het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing (15-de jaargang 2017, nr. 5/6) is een artikeltje verschenen van Astrid Scholtens over vier thema’s die zowel tijdens de stroomuitval in 2007 als in 2017 zichtbaar waren. Beide stroomuitvallen werden veroorzaakt door laagvliegende apache-helikopters in de regio Gelderland Zuid.
Het artikeltje kunt u hier downloaden.
8 januari, 2018
Wat vindt de burger van meer blauw op straat?
In de laatste uitgave van het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing (15-de jaargang 2017, nr. 5/6) heeft Ira Helsloot een artikeltje geschreven over het publieksonderzoek ‘Meer blauw op straat’. Het onderzoek is uitgevoerd door studenten van de Radboud Universiteit Nijmegen. Het artikel kunt u hier downloaden, het publieksonderzoek treft u hier.
7 januari, 2018
Voorzitter Young NVVK
Crisislab-onderzoeker Sander Kraaijenbrink is sinds december voorzitter van Young NVVK. Dit is een werkgroep voor en door jonge veiligheidskundigen t/m 35 jaar. Meer informatie over Young NVVK vindt u hier.
23 december, 2017
Willen we nul (stal)branden?
In het magazine Uit de brand van de Stichting Salvage stelt Ira Helsloot dat het een politieke keuze is om wel of niet voor nul grote (stal)branden te gaan. Als de samenleving werkelijk richting nul branden wil is verplichte risicoaansprakelijkheidsverzekering een betere methode dan overheidsinspecties. Elk voordeel ‘heb’ zijn nadeel: dat zal leiden tot vooral schaalvergroting en willen we dat?
Het artikel kunt u hier downloaden.
Het magazine Uit de brand zelf is hier te downloaden.
20 december, 2017
Evaluatie incident sociaal domein Wageningen
Op 7 juni 2017 vond in de gemeente Wageningen een tragisch incident plaats waarbij een deelnemer aan het participatietraject Buitenkans van de gemeente een andere deelnemer heeft doodgeslagen.
In opdracht van de gemeente Wageningen voerde Crisislab een evaluatie uit naar dit dodelijke incident binnen het sociaal domein. De gemeente wilde weten of er van dit tragische incident geleerd kon worden, en zo ja, op welke manier. Crisislab heeft een analyse gemaakt van het beleid van de gemeente binnen het sociaal domein en de implementatie ervan in de praktijk. Op basis hiervan is het incident tegen het licht gehouden.
De rapportage Past meer dan alleen geschoktheid? is hier te downloaden.
De Gelderlander besteedde aandacht aan de rapportage onder de kop ‘Wageningen had ‘snoeimoord’ niet kunnen voorkomen‘.
19 december, 2017
Ook in crisistijd gewoontedieren
In Veiligheid Voorop, een samenwerkingsverband van en voor de chemische industrie, is een interview gepubliceerd met Astrid Scholtens in een serie over ‘eigenaarschap’, in aanloop naar de Veiligheidsdag 2017 die op 2 november 2017 plaatsvond. Het artikel is ook verschenen in het Vakblad Asset Management.
Het interview is hier te vinden.
3 december, 2017
Magazine NV en Cb besteedt aandacht aan publieksonderzoek terrorisme
Het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing (nr.4, 2017) besteedt aandacht aan het jaarlijkse publieksonderzoek dat Crisislab op eigen initiatief samen met de studenten van de marterspecialisatie Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen hebben uitgevoerd. Het publieksonderzoek was dit jaar gewijd aan terrorisme. Is de samenleving daar nu werkelijk zo bang voor als vele politici denken? En moet de beveiliging van bijvoorbeeld Schiphol daarom sterk worden opgeschroefd? Een ruime meerderheid van de ondervraagde Schipholgangers dacht hier heel genuanceerd over: liever investeren in onderwijs.
Het artikel treft u hier.
Het publieksonderzoek kunt u hier downloaden.
25 oktober, 2017
Evaluatie samenwerkingsproces VRF en Lelystad Schiphol Airport
In opdracht van de Veiligheidsregio Flevoland voerde Crisislab in 2017/2018 een evaluatie uit naar het proces van samenwerking tussen de Veiligheidsregio Flevoland en Lelystad Schiphol Airport op gebied van brandweerzorg op de luchthaven. Aan de beoogde samenwerking is in 2017 een eind gekomen en bekeken is of leerpunten van betekenis zijn voor een toekomstige (andere) samenwerking.
28 september, 2017
Proportionaliteit bij het zoeken naar blindgangers
In opdracht van de gemeente Amsterdam heeft Crisislab samen met de Nijmeegse hoogleraar Eric Cator een methode ontwikkeld voor een proportionele bepaling van het zoekgebied bij een indicatie voor blindgangers uit WO II. Op basis van statistiek en ongevallencijfers doet Crisislab wetenschappelijk gefundeerde aanbevelingen om het beleid effectief èn efficiënt te laten zijn.
Vliegtuigbombardementen uit WO II staan bekend om de grote aantallen blindgangers. Deze blindgangers kunnen bij bouwwerkzaamheden gevaar opleveren, bijvoorbeeld doordat vanwege heien de kans op onverwachte explosies toeneemt. Om het gevaar van blindgangers te minimaliseren, doen Nederlandse gemeenten preventief onderzoek naar blindgangers in gebieden waar gebouwd gaat worden. In Amsterdam speelt de problematiek van blindgangers in het bijzonder omdat de hoofdstad door de geallieerden zwaar is gebombardeerd.
Preventieve opsporing van explosieven en ruiming van eventuele bommen is een kostbare aangelegenheid. De gemeente Amsterdam vroeg zich in de eerste plaats af of de kosten in evenwicht zijn met de baten. Crisislab heeft daarom berekend wat het aantal vierkante meters is dat maximaal in redelijkheid onderzocht zou moeten worden, wil het beleid proportioneel zijn. Het vertrekpunt is dat het beleid niet proportioneel is wanneer er meer geld wordt uitgegeven aan het voorkomen van schade dan dat er door dat beleid aan schade wordt voorkomen.
In de tweede plaats is de vraag van de gemeente Amsterdam of er een statistische methode is om het zoekgebied af te bakenen. Op dit punt werkte Crisislab samen met Eric Cator van de Radboud Universiteit Nijmegen (RUN). Tot op heden werd een niet onderbouwde methode (nearest neighbour methode) gebruikt waarvan bij nadere beschouwing zelfs onduidelijk was wat de definitie van verdacht gebied was. De nieuw ontwikkelde methode berekent op een Bayesiaanse wijze het gebied waarin met 90% zekerheid de blindgangers van een specifiek bombardement liggen.
Op 12 september 2017 heeft het Amsterdamse college de nieuwe methode vastgesteld. Het rapport kunt u hier vinden.
In opdracht van de gemeente Amsterdam is door Crisislab en de RUN de methode verder verfijnd. De rapportage die we in juni 2018 hebben opgeleverd kunt u hier vinden.
Al eerder voerde Crisislab in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam en de gemeente Rotterdam een onderzoek uit naar een proportionele omgang met conventionele explosieven de Tweede Wereldoorlog.
18 september, 2017
Herschrijven lesmateriaal NNVO
Voor twee nautische leerlijnen van de Nationale Nautische Verkeersdienst Opleiding (NNVO) herschreef Crisislab het lesmateriaal op het onderdeel incidentbestrijding. Het lesmateriaal (module 8.01 en 8.02) is bedoeld voor de cursussen voor onder andere brug- en sluiswachters en mobiel verkeersleiders. Het doel van de cursussen is om de cursisten praktische handvatten mee te geven voor het handelen tijdens (water)incidenten.
27 juli, 2017
Risicoanalyse hoger onderwijs instellingen
In opdracht van het programma Integrale Veiligheid Hoger Onderwijs (IV-HO) heeft Crisislab een internationale risico-analyse gemaakt voor hoger onderwijs instellingen. Klassieke risico’s, nieuwe risico’s en risico’s met zowel klassieke als nieuwe aspecten worden belicht. In de risico-analyse neemt de Europese dimensie een centrale plaats in. Er is in het bijzonder aandacht voor de risico’s die voortkomen uit internationale samenwerking. Er worden concrete aanbevelingen gedaan voor hoger onderwijs instellingen, EU lidstaten en de Europese Commissie.
Het programma IV-HO is ondergebracht bij SURF, de ICT-samenwerkingsorganisatie van het onderwijs en onderzoek in Nederland en het programma wordt gesubsidieerd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
De risico-analyse is in het Engels geschreven, zodat het ook op EU-niveau kan worden gedeeld.
De risico-analyse kunt u hier downloaden.
25 juli, 2017
Hoe laat is het?
Naar aanleiding van het afscheid van Jacques Wallage, voorzitter van de Raad voor het openbaar bestuur (Rob), is een liber amicorum met de titel ‘Hoe laat is het?’ verschenen. Ira Helsloot schrijft hierin over het Nederlandse veiligheidsbeleid, de risico-regelreflex en de narrige burger. Kunnen we nog terug naar vroeger?
Het hoofdstuk ‘De tijd van het Nederlandse veiligheidsbeleid’ kunt u hier downloaden.
20 juli, 2017
COncORDE in magazine NCTV
In opdracht van de Europese Commissie werkt een internationaal consortium aan technologische innovatie die leidt tot een betere medische hulpverlening bij rampen en crises. Een kern is beter gebruik van zelfredzaamheid. De Nederlandse bijdrage aan het project “COncORDE” wordt geleverd door Crisislab.
In het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing (uitgave van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) is een artikel gepubliceerd over het COncORDE project.
Hier kunt u meer informatie vinden over het COncORDE project.
18 juli, 2017
Publieksonderzoek Schiphol
Naar aanleiding van de extra veiligheidsmaatregelen die in 2016 op Schiphol genomen werden naar aanleiding van terroristische dreiging, heeft Crisislab op eigen initiatief en samen met studenten van de masteropleiding Besturen van Veiligheid van de Radboud Universiteit Nijmegen een publieksonderzoek uitgevoerd in lijn met eerdere publieksonderzoeken. Voor het onderzoek is onder ruim 200 reizigers op Schiphol een vragenlijst afgenomen over onder andere de veiligheidsperceptie, risico-inschatting en de genomen maatregelen. Om inzicht te krijgen in wat de reizigers ‘daadwerkelijk denken’, wordt de reizigers gevraagd om vanuit de positie van burgemeester en minister te antwoorden, zodat zij gedwongen worden om te redeneren vanuit het algemeen belang. Deze wijze van bevragen is kenmerkend voor onze publieksonderzoeken.
Het rapport kunt u hier downloaden.
De snelle lezer treft hier een artikeltje dat over het publieksonderzoek is verschenen in het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing.
Eerdere burgeronderzoeken die door Crisislab zijn uitgevoerd, zijn:
- De chemie tussen Chemelot en Geleen
- Wonen in een transformatiewoning
- Risico’s en gevaren in de Drechtsteden
- Risico’s en incidenten in de Jeugdzorg
- Asbestbrand Roermond
- Parkeerbeleid in Enkhuizen.
16 juni, 2017
Proportionele omgang met CE
In opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam en de gemeente Rotterdam heeft Crisislab samen met Expload een rapport geschreven over proportionaliteit bij de omgang met conventionele explosieven (CE) uit de Tweede Wereldoorlog. Dit rapport levert bouwstenen voor een CE-beleid dat de toets van een maatschappelijke kosten-batenanalyse kan doorstaan.
De centrale vraag in het rapport luidt: Wegen de directe en indirecte kosten van opsporing inclusief eventuele ruiming op tegen de risico’s (in termen van kans én effect) op slachtoffers, en eventueel materiële schade? Het uiteindelijke doel is om maatschappelijke middelen efficiënter in te zetten door bestuurders in staat te stellen zorgvuldigere afwegingen te maken over het veiligheidsrisico van CE in de bodem. We spreken dan van een ‘proportionele’ afweging waarbij kosten en baten van het veiligheidsbeleid in evenwicht zijn. Het rapport kunt u hier downloaden.
Naast het bovenstaande rapport is een actorenanalyse gemaakt, om binnen het domein van de conventionele explosieven een beeld te krijgen van de verhoudingen tussen betrokken actoren. Per actor wordt aandacht besteed aan de dempende en aanjagende krachten. Dit zijn krachten die het proportioneel kunnen handelen van de CE-actoren positief of negatief beïnvloeden (dempen of aanjagen). In het boek ‘Krachten rond de risico-regelreflex beschreven en geïllustreerd in 27 voorbeelden’ wordt aan de hand van 27 casus beschreven wat aanjagende en dempende krachten van de overheid binnen andere beleidsdomeinen zijn.
Crisislab ontwikkelde al eerder op eigen initiatief en in samenspraak met het platform blindgangers van de VNG een bestuurlijk afwegingskader voor de risico’s van conventionele explosieven. Dit afwegingskader vindt u hier.
13 juni, 2017
OvD-DHMR opleidingstraject afgerond
Het opleidingstraject voor de Officieren van Dienst van de Divisie Havenmeester (DHMR) is op 23 mei 2017 afgesloten met een toetsingsdag. Op deze dag hebben de OvD’s individueel een simulatiecasus (aanvaring met een passagiersschip) doorlopen en zijn de meeste OvD’s geslaagd.
Het traject liep van december 2016 t/m mei 2017 en bestond uit vijf modules 1) Frontlijnleidinggeven, 2) OvD in context haven, 3) gevaarlijke stoffen, 4) Crisisbeheersing en rampenbestrijding en 5) Functioneren in een CoPI.
In elke module is er een interactief college geweest over de theorie en hebben de OvD’s vervolgens geoefend in een VR-omgeving. Elke theoriedag werd gevolgd door een buiten-oefendag waar de OvD’s in de praktijk konden oefenen met realistische scenario’s in de Rotterdamse haven.
De rode draad van de training was het FABCM model, het wetenschappelijke besluitvormingsmodel voor operationeel leidinggevenden. FABCM staat voor Factfinding, Analyse, Besluitvorming, Communicatie, Monitoring en is ontwikkeld als onderdeel van het promotietraject van Jelle Groenendaal
(zie ‘Frontline Command: Reflections on practice and research’). Training aan de hand van het FABCM model helpt operationele leidinggevenden de effectiviteit en slagkracht van hun commandovoering te verbeteren. De OvD’s hebben in de toetsing laten zien dat zij met de FABCM-methode beter kunnen presteren.
Het tweede examen vond op 27 september plaats. De simulatiecasus bestond toen uit een binnenvaart tankschip waarop een explosie had plaatsgevonden. Alle OvD’s die in mei nog niet geslaagd waren, zijn nu geslaagd.
29 mei, 2017
EC-overzichtsrapportage over rampenbestrijding
In mei 2017 is de eerste overzichtsrapportage verschenen over de de wetenschappelijke stand van zaken over rampenbestrijding in Europa van het Disaster Risk Management Knowledge Centre (DRMKC) van de Europese Commissie. Ira Helsloot heeft daaraan bijgedragen aan het hoofdstuk over preparatie waar zelfredzaamheid nadrukkelijk aan bod komt.
De overzichtsrapportage treft u hier.
24 mei, 2017